Chứng khoán phái sinh là gì? Bật mí những điều thú vị về chứng khoán phái sinh có thể bạn chưa biết

Với sự tăng trưởng vượt bậc của thị trường chứng khoán, rất nhiều nhà đầu tư có nhu cầu tìm hiểu những kiến thức hữu ích về lĩnh vực này. Một trong số đó chính là những câu hỏi về chứng khoán phái sinh. Vậy, chứng khoán phái sinh là gì? Và có nên chơi chứng khoán phái sinh? Hãy cùng theo dõi bài viết dưới đây để biết thêm chi tiết.

Thị trường chứng khoán đang vô cùng phát triển.

Chứng khoán phái sinh là gì?

Chứng khoán phái sinh (Derivatives) là các công cụ tài chính, các công cụ này có giá trị phụ thuộc vào giá của một tài sản cơ sở nào đó. Chứng khoán phái sinh quy định quyền lợi hoặc nghĩa vụ của các bên tham gia hợp đồng với việc chuyển giao cũng như thanh toán tài sản cơ sở với mức giá đã giao kèo trong một thời điểm xác định trong tương lai.

Trong đó, tài sản cơ sở của chứng khoán phái sinh rất đa dạng. Có thể là công cụ tài chính như cổ phiếu, lãi suất, ... hay thậm chí là hàng hóa như nông sản,...

Chứng khoán phái sinh phụ thuộc vào giá của tài sản cơ sở.

Chứng khoán phái sinh đóng vai trò gì?

• Phòng hộ, giảm thiểu rủi ro.
• Giúp nhận được lợi nhuận cơ lợi.
• Hỗ trợ thực hiện đầu cơ.
• Giúp chuyển đổi loại hình của dòng tiền trong tương lai.

Chứng khoán phái sinh ngày càng thể hiện được vai trò quan trọng. 

Phân loại chứng khoán phái sinh

Hợp đồng kỳ hạn

Một thỏa thuận giữa hai bên tham gia để mua hay bán một tài sản ở một thời điểm nhất định trong tương lai với mức giá xác định trước ở hiện tại được gọi là hợp đồng kỳ hạn.Vào ngày đáo hạn của hợp đồng kỳ hạn, nếu giá thực tế cao hơn giá thực hiện thì người mua sẽ kiếm được lợi nhuận, người bán sẽ chịu một khoản lỗ. Ngược lại, khi giá thực tế thấp hơn giá thực hiện, người mua sẽ chịu lỗ, còn người bán lại nhận lợi nhuận.

Loại hợp đồng này có ưu điểm là thiết kế theo nhu cầu của hai bên một cách cụ thể, cùng với sự linh hoạt cho các thành viên tham gia. Tuy nhiên, nhược điểm lại nằm ở chỗ không thể hủy bỏ đơn phương và có thể gặp rủi ro tín dụng.

Hợp đồng tương lai

Đây là hợp đồng kỳ hạn được chuẩn hóa và niêm yết, giao dịch trên cơ sở giao dịch chứng khoán. Có thể hiểu hợp đồng này ràng buộc người mua và người bán trao đổi một tài sản tại mức giá đã thỏa thuận vào thời gian nào đó trong tương lai.

Hợp đồng tương lai còn có ưu điểm nằm ở tính thanh khoản cao. Bên cạnh đó, Sở Giao dịch Chứng khoán sẽ đảm bảo rủi ro tín dụng của bên mua và bên bán, do vậy, việc thanh toán sẽ được đảm bảo một cách chắc chắn. Tuy nhiên, mức độ linh động của hợp đồng lại ở mức thấp, đi kèm với việc phải ký quỹ của các bên.

Hợp đồng tương lai tạo ra sự ràng buộc giữa người mua và người bán.

Hợp đồng hoán đổi

Hợp đồng hoán đổi được xem như một thỏa thuận giữa hai bên về việc hoán đổi các dòng tiền phái sinh từ các công cụ tài chính trong tương lai. Hợp đồng sẽ quy định rõ ràng thời điểm hoán đổi dòng tiền, cũng như phương pháp tính toán cụ thể. 

Hợp đồng quyền chọn

Người nắm giữ hợp đồng quyền chọn được cung cấp quyền (nhưng không phải nghĩa vụ) mua hoặc bán một loại tài sản cơ sở vào một thời điểm nhất định ở tương lai với mức giá hạn định. Ngoài ra, người bán hợp đồng có nghĩa vụ thực hiện giao dịch khi người sở hữu hợp đồng chọn thực hiện quyền. Trong đó, hợp đồng bao gồm quyền chọn mua và quyền chọn bán.

Người sở hữu hợp đồng quyền chọn được cấp quyền mua hoặc bán.

Lời kết

Như vậy, chúng ta đã cùng đi tìm lời giải đáp cho câu hỏi: “Chứng khoán phái sinh là gì?”. Với sự tìm hiểu kỹ lưỡng cùng việc chắt lọc các thông tin hữu ích, hy vọng bài viết này có thể hỗ trợ bạn một cách triệt để.